το απειροστό του ιστοχώρου που αναλογεί στο δημήτρη ποιμενίδη



 

      συνάρτηση…                                

λέγεται μία διαδικασία (κανόνας, αλγόριθμος) µε βάση την οποία σε κάθε στοιχείο ενός συνόλου αντιστοιχίζουμε ένα ακριβώς στοιχείο ενός άλλου συνόλου.

η διαδικασία αυτή μπορεί να περιγράφεται με ισότητα της μορφής y=f(x) (τύπος της f) 
η οποία εκφράζει τη σχέση εξάρτησης του y από το x

ξεφεύγοντας για λίγο από τα μαθηματικά μπορούμε να πούμε ότι συνάρτηση ειδικότερα είναι η σχέση εξάρτησης δύο μεγεθών π.χ. του διαστήματος  s  και του χρόνου  t  στη Φυσική ή της τιμής πώλησης  P  και του κόστους παραγωγής  K  στην Οικονομία

για την ονομασία μίας συνάρτησης (αν της δώσουμε όνομα !) και τον συμβολισμό των μεταβλητών της μπορούν  να χρησιμοποιηθούν οποιαδήποτε γράμματα Λατινικά ή Ελληνικά πεζά ή κεφαλαία έτσι π.χ.ο κανόνας (συνάρτηση): «πενταπλασίασε έναν αριθμό αφού τον πολλαπλασιάσεις με τον εαυτό του»  
μπορεί να περιγραφεί με τις εκφράσεις:
f(x)=5x2 ή y=5x2 ή h(x)=5xή h=5t2 κ.α. 

θα ασχοληθούμε με πραγματικές συναρτήσεις (δηλ. f(Df)⊆R) μίας πραγματικής μεταβλητής (δηλ. DfR)

για να ορισθεί µία συνάρτηση f απαιτούνται:
•το  Df
•η εικόνα f(x) του κάθε x του
Df (ή ο τρόπος εύρεσής της)
αν το
Df µίας συνάρτησης f δεν δίνεται, τότε συµφωνούµε να θεωρούμε ως Df:
το ευρύτερο υποσύνολο του R για τα στοιχεία
x του οποίου έχει νόηµα η έκφραση f(x)

για παράδειγμα το πεδίο ορισμού της συνάρτησης f(x)= είναι το Df=(-1,0)U(0,3]

                                                             (αφού πρέπει: 3-x≥0  και x≠0  και  x+1>0)

ενώ το εμβαδόν (ως συνάρτηση της βάσης x) ενός ορθογωνίου με περίμετρο 40,

είναι: Ε=xy=x(20-x)   (αφού 2x+2y=40, συνεπώς y=20-x)

                 δηλαδή: Ε(x)=x(20-x) με D=(0,20) 
                                          (αφού είναι x>0 και y>0 δηλ. 20-x>0) 


                             γραφική παράσταση (cf)…                          

μίας συνάρτησης f ονομάζουμε την απεικόνιση του συνόλου G={(x,y)/x∈Df και y=f(x)}
σε Καρτεσιανό σύστημα συντεταγμένων δηλαδή το σύνολο των σημείων (
x,f(x))
δηλ. τη γραμμή (αν προκύπτει γραμμή !) με εξίσωση  (
cf): y=f(x)

για παράδειγμα ας χαράξουμε τη γραφική παράσταση
της συνάρτησης  
f(x)=2x2 , x[-3/2,3/2]
με σημεία της που θα βρούμε από τον ακόλουθο πίνακα τιμών της

x

-3/2

.

-1

.

-1/2

.

0

.

1/2

.

1

.

3/2

Y=f(x)=x2

9/2

.

2

.

1/2

.

0

.

1/2

.

2

.

9/2

 

 

                               

δεν είναι όμως κάθε γραμμή γραφική παράσταση κάποιας συνάρτησης

όπως για παράδειγμα η (c): x2+y2=1,                         
αφού
x2+y2=1  ⇔  y= ή  y= 
               (δηλ. κάθε x[-1,1] αντιστοιχεί σε δύο y)
η c βεβαίως σχηματίζεται απ’ τις γραφικές παραστάσεις
δύο συναρτήσεων, των: 
y=, x[-1,1]  και  y=, x[-1,1]

είναι φανερό ότι μία κατακόρυφη ευθεία τέμνει τη γραφική παράσταση μίας συνάρτησης σε ένα το πολύ σημείο!

---> κοινά σημεία (αν υπάρχουν) της cf με τους άξονες
είναι το (0,
f(0)) και τα σημεία (xo,0) όπου xo είναι ρίζα της εξίσωσης f(x)=0

---> η cf βρίσκεται «πάνω» (αντ. «κάτω») από τον x΄x
για τις τιμές του
x που είναι λύσεις της ανίσωσης f(x)>0 (αντ. f(x)<0)

---> κοινά σημεία των cf,cg δύο συναρτήσεων f και g   

                                        y=f(x)

είναι οι λύσεις του συστήματος      δηλ. τα σημεία με τετμημένη ρίζα της f(x)=g(x)
y=g(x)             

---> η cf βρίσκεται «πάνω» (αντ. «κάτω») από τη cg  
για τις τιμές του
x που είναι λύσεις της ανίσωσης f(x)>g(x) (αντ. f(x)<g(x))


για παράδειγμα ας δούμε τις γραφικές παραστάσεις των f(x)=x2-1 και g(x)=x+1, xR

y=f(x)y=-1                      άρα η cf έχει με τον y΄y κοινό σημείο το (0,-1)
y
=f(x)x2-1=0  x=-1 ή x=1   άρα η cf έχει με τον x΄x κοινά σημεία τα (-1,0) και (1,0)
y
=g(x)y=1                       άρα η cg έχει με τον y΄y κοινό σημείο το (0,1)
y
=g(x)x+1=0 ⇔ x=-1           άρα η cg έχει με τον x΄x κοινό σημείο το (-1,0)

   y=x2-1     x2-x-2=0     x= -1      x=2
 
       ⇔          ⇔         ή                             
   y
=x+1      y=x+1        y=0         y=3      άρα οι cf,cg έχουν κοινά σημεία
                                                    τα (-1,0) και (2,3)

f(x)>g(x) x2-1>x+1 (x+1)(x-2)>0
                         
x<-1  ή  x>2

άρα η cf βρίσκεται «πάνω» από τη cg όταν x(-,-1)U(2,+∞)
        
και βέβαια «κάτω» από τη cg όταν x(-1,2)


                                          

 

      μία συνάρτηση…                                


Sorry, the GeoGebra Applet could not be started. Please make sure that Java 1.4.2 (or later) is installed and active in your browser (Click here to install Java now)

μετακίνησε με τα βελάκια του πληκτρολόγιου (αφού πρώτα τον επιλέξεις)
τον κόκκινο δρομέα ή τσίμπα τον με το ποντίκι και...
δες τα όλα...

δημήτρης ποιμενίδης, 11 Δεκεμβρίου 1997(Ελλάδας), φτιαγμένο με  GeoGebra

                                 
 











































   René Descartes                   (1596-1650)